کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

ایران , محور توسعه جنوب - جنوب
ساعت ٤:٥۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٧ اردیبهشت ۱۳۸٩ 

چهاردهمین اجلاس سران کشورهای عضو گروه 15 فردا ( دوشنبه ) با حضور روسای جمهوری و مقامات ارشد 17 کشورغیرمتعهد در تهران برگزار خواهد شد .

این همگرایی سیاسی و اقتصادی در برگیرنده کشورهای مهمی از مناطق مختلف جهان شامل جمهوری اسلامی ایران ، آرژانتین ، برزیل ، شیلی ، ونزوئلا ، جامائیکا، مکزیک ، الجزایر ، مصر ، کنیا ، نیجریه ، سنگال ، زیمبابوه ، هند ، اندونزی ، مالزی و سریلانکا است که در کنار یکدیگر بالغ بر یک میلیارد  و 700 هزار نفر از جمعیت کره زمین را شامل می شوند و دارای ظرفیت های فراوانی برای توسعه همکاریهای بین قاره ای جنوب – جنوب  هستند .

گزارش اخیر برنامه عمران سازمان ملل متحد نشان می دهد که مجموعه کشورهای عضو گروه 15 با بیش از 5500 میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی ، ظرف سال گذشته که رکود اقتصاد جهانی حجم سرمایه گذاریهای بین المللی را کاهش داد ، موفق به جذب بیش از 100 میلیارد دلار سرمایه خارجی شده اند .

 بنابر این میزبانی ایران در این اجلاس از مقامات ارشد 16 کشور بزرگ دنیا فرصت مغتنمی برای تبادل نظر و یافتن زمینه های جدید همکاری و به کار گیری ظرفیت های فراوان اقتصادی این حوزه جغرافیایی است .

جمهوری اسلامی ایران با داشتن جایگاهی استراتژیک در خاورمیانه و عضویت در جنبش عدم تعهد و ترتیبات منطقه‌ای و چندجانبه نظیر دی – 8  ، اکو، اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای کشورهای حاشیه اقیانوس هند و نیز همجواری با آسیای مرکزی و قفقاز می‌تواند در کنار سایر اعضای گروه 15 نقشی اساسی در راستای تحقق اهداف مورد نظر گروه ایفا کند .

گروه 15 که در نهمین اجلاس جنبش عدم تعهد در سال 1989 در بلگراد تاسیس شد در پی رشد فزاینده ، گسترش سرمایه گذاری ، تجارت و تبادل تکنولوژی میان اعضای خود است و سعی دارد از طریق بازشناسی پتانسیل های همکاری کشورهای عضو به توسعه و بالندگی آنها کمک کند .

در شرایطی که رکود اقتصاد جهانی در سال 2009 و بحران منطقه یورو در ماههای اخیر از کشورهای توسعه یافته صنعتی متولد و به سایر کشورها منتقل شده است ، همکاری  بیشتر میان اعضای این گروه در حال توسعه می تواند از تشدید آثار منفی این بحران ها در منطقه آمریکای لاتین ، آفریقا ، خاورمیانه و جنوب آسیا جلوگیری وحتی جنبش جدیدی برای پیشبرد مسائل توسعه ای در سطح جهان ایجاد کند .

 از سوی دیگر در میان اعضای گروه 15 کشورهای ونزوئلا ، مکزیک ، ایران ، الجزایر ، مصر ، نیجریه و اندونزی دارای بخش مهمی از ذخایر انرژی جهان هستند که همکاری آنها با یکدیکر و به ویژه تعامل آنها با سایر کشورهای عضو ، موجب ثبات قیمت حامل های انرژی و کاهش دغدغه صنایع کشورهای درحال توسعه می شود .

رشد سریع صنعتی در برزیل، هند ، مکزیک و مالزی به عنوان دیگر اعضای این گروه نیز  طی سالهای اخیر ظرفیت مناسبی برای همکاری های چندجانبه اقتصادی و تبادل اطلاعات فنی  میان اعضای گروه 15 ایجاد کرده که اجلاس تهران می تواند تجلی بخش این همکاریها و تسهیل کننده آنها باشد .

 گروه 15 با وجود بحران‌های مختلفی نظیر انرژی، غذا، آب و هوا ومسائل زیست محیطی  در سطح جهانی و تاثیرات منفی آنها  بر صادرات کشورهای درحال توسعه و همچنین حرکت منفی جریان سرمایه‌های خصوصی، بیکاری فزاینده و نهایتا کاهش اعتماد به سیستم اقتصاد بین‌المللی ، در شرایط کنونی نیازمند  تعامل و همکاری بیشتر میان اعضای خود است تا فضای دسترسی به بازار کالا، خدمات و سرمایه میان کشورهای درحال توسعه از جمله گروه 15 گسترش یابد.

 از بعد سیاسی نیز مواضع کشورهای عضو این گروه در مورد مسائلی نظیر خلع سلاح جهانی ،  استفاده عمومی از انرژی صلح آمیز هسته ای ، مبارزه با یکجانبه گرایی و قدرت طلبی استکبار ، خروج نیروهای نظامی از عراق و افغانستان و دفاع از حقوق ملت مظلوم فلسطین بسیار نزدیک به یکدیگر است و همین امر دستیابی به یک استراتژی واحد پیرامون موضوعات  سیاسی جهان  را در اجلاس تهران ممکن می سازد .

با توجه به این موارد ، چنین به نظر می رسد که چهاردهمین اجلاس سران کشورهای عضو گروه 15 به میزبانی ایران برای دستیابی به یک نتیجه مطلوب در حوزه همکاریهای اقتصادی و رهایی از چارچوب های کلیشه ای این قبیل مجالس راهی جز تاکید بر اجرای سریع مفاد زیر ندارد  :

1- کاهش تعرفه های بازرگانی و اعمال تخفیفات گمرکی برای توسعه تجارت میان اعضا

2- ایجاد یک بانک مشترک برای اعطای اعتبارات صنعتی و تسهیل مبادله ارز میان کشورهای این منطقه

3- ساده سازی قوانین و مقررات زدایی از نظام همکاریهای چندجانبه

4- پشتیبانی از سرمایه گذاری اعضا در کشورهای یکدیگرعلی الخصوص توسط بخش خصوصی و اعطای مشوق ها و تضمین های وی‍‍ژه در این بخش

5 – پیوند صنایع کوچک و متوسط  کشورهای عضو به یکدیگر و تکمیل زنجیره تولید صنعتی با برند مشترک

6- تقویت بنیان های حمل و نقل و ایجاد خطوط مشترک ترابری کالا

7 – اولویت بخشی به استفاده از توان فنی و مهندسی اعضای گروه در مناقصات بین المللی

8- اعطای آسان روادید طویل المدت به تجار و صنعتگران برای توسعه سفرهای اقتصادی و اعزام هیات های تجاری میان یکدیگر

بدیهی است توافق سران کشورهای عضو گروه 15 بر موارد زیر در اجلاس تهران می تواند راهکار مناسبی برای برون رفت کشورهای در حال توسعه از بحران های اقتصادی و گسترش همکاریهای جنوب – جنوب با محوریت ایران باشد .

نوشته : کامران نرجه Kamran   Narjeh

این یادداشت در تاریخ ٢۴ اردیبهشت ١٣٨٩ در صفحه ۴ روزنامه اطلاعات درج شده است .


کلمات کلیدی: