کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

بازار شناسی هنگ کنگ
ساعت ٧:٤٦ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۳٠ خرداد ۱۳۸٩ 

 هنگ کنگ که حدود 13 سال از زمان استقلال آن از بریتانیا و الحاق مجدد به چین گذشته ، اینک به بهشت سرمایه گذاران آسیا تبدیل شده وبه صورت یک مرکز اصلی امور مالی در جهان درآمده است. بسیاری از کشورها و شرکتها  به دلیل مزایای سرمایه گذاری در این منطقه تمایل دارند مرکز فعالیتهای منطقه ای خود را در هنگ کنگ دایر کنند.

 مزایایی نظیرمرکزیت امور مالی قاره آسیا ، تدوین و اجرای سیاستهای قوی حقوقی ،  زیر ساخت های مناسب اقتصادی ، شرایط ایده آل بازاریابی ، فروش و پخش کالا و خدمات ، کانون نمایشگاههای بازرگانی بین المللی در آسیا ، انتقال روان سرمایه و ورود و خروج آزاد کالا ، نبود محدودیت برای سرمایه گذاری خارجی و خرید املاک و مستغلات توسط سرمایه گذاران سایر کشورها سبب شده تا بیش از 45 درصد از کل سرمایه گذاری خارجی جمهوری خلق چین در این منطقه جذب شود  که این  امرموجب ایجاد 10 میلیون شغل در هنگ کنگ شده است .

 با همه این اوصاف به واسطه بروز بحران مالی جهانی تولید ناخالص داخلی هنگ کنگ در پایان سال 2009 با 3 درصد کاهش نسبت به سال پیش از آن به 211 میلیارد دلار رسید ، اما با شروع سال 2010 بارقه هایی از پایان دوره رکود در اقتصاد هنگ کنگ به چشم می خورد که حکایت از رونق مجدد صنایع این منطقه دارد .

درآمد سرانه ملی این منطقه حدود 27 هزار دلار است که نسبت به همسایه خود ( چین ) بسیار بیشتر است.

هنگ‌کنگ با مساحتی حدود یک‌هزار و 100کیلومترکه شامل  200جزیره کوچک می شود ، محلی برای تولید محصولات کشاورزی ندارد ، از این رو سهم محصولات کشاورزی در تولید ناخالص ملی آن هیچ است. این منطقه حتی زمین مناسبی برای راه اندازی صنایع بزرگ را نیز ندارد و سهم محصولات صنعتی در تولید ناخالص داخلی آن 6/7 درصد است ، اما توسعه انواع خدمات تجاری و صنعتی در هنگ کنگ سبب شده تا بیش از 92 درصد از تولید ناخالص داخلی آن از طریق بخش خدمات تامین شود .

هنگ کنگ 3 میلیون و 700 هزار نفر نیروی کار دارد که 1/6 درصد آنها در کارخانجات صنعتی، 9/1درصد دربخش ساخت وساز 9/42 درصد در بخش امورگردشگری و هتلداری ،9/7 درصد دربخش حمل و نقل و ارتباطات و7/19 درصد دربخش خدمات عمومی مشغول به کارند. نرخ بیکاری در هنگ کنگ در پایان سال 2009 به 3/5 درصد رسید که حدود 8/1 درصد بیشتر از نرخ مشابه در سال 2008 است.

نرخ تورم در این منطقه  به عنوان بهشت سرمایه گذاران خارجی کمتر از یک درصد درسال است.   سرمایه بازار بورس Market Capitalization  هنگ کنگ که مقام دوم در آسیا را داراست به  2650 میلیارد دلار بالغ می شود .هم اکنون بیش از 1300 شرکت فهرست شده در بورس هنگ کنگ فعالیت دارند . هنگ کنگ از نظر ذخیره ارزی  نیز با 223 میلیارد دلار دارای جایگاه هفتم در جهان است.از سوی دیگر حدود 285 موسسه بانکی که در برگیرنده 150 بانک از بانکهای برتر جهان است در هنگ کنگ فعال هستند .

هنگ کنگ به لحاظ مالیاتی نیز برای سرمایه گذاران جذاب است زیرا مالیات بر درآمد شرکتها و نهادها در این منطقه 5/16 درصد و  مالیات بر حقوق 15 درصد است .

سیستم اقتصادی هنگ کنگ هیچ مانعی برای تجارت ایجاد نکرده و تعرفه ای نیز برای ورود و خروج کالا (به جز تنباکو و روغن، هیدروکربن ) وجود ندارد.مجوز Licensing صادرات و واردات نیز بسیار محدود  است و تنها زمانی نیاز است که بخواهد تعهدات تجاری هنگ کنگ را برآورده کند و یا به مسائل مربوط به سلامت عمومی و امنیتی شهروندان هنگ کنگ مرتبط باشد.

صنایع فعال هنگ کنگ شامل نساجی و پوشاک ، گردشگری ، بانکداری ، کشتیرانی و حمل و نقل دریایی ، تولید اسباب بازی و محصولات الکترونیکی و همچنین تولید ساعت می شود.

صادرات اسباب‌بازی هنگ کنگ که عمده ترین بخش صنعتی این منطقه را شامل می شود در سال 2009 به دلیل رکود اقتصاد جهانی با افت 10 درصدی مواجه شد . بر اساس اعلام شورای توسعه تجارت هنگ کنگ، صادرات اسباب‌بازی این منطقه در مدت زمان یادشده به رقم 11 میلیارد و 350 میلیون دلار رسید.

در همین حال صنعت گردشگری هنگ کنگ نیزدر این سال  به دلیل تاثیرات بحران مالی و شیوع گسترده بیماری آنفلوانزای خوکی با مشکلات قابل توجهی روبرو شد و مجموعا ‪۲۹میلیون و590هزار نفر به این منطقه سفر کردند که اگرچه ‪ ۰/۳درصد بیشتر از سال ‪ ۲۰۰۸است ولی نسبت به پیش بینی های قبلی بسیار کمتر است .

براساس تازه‌ترین آمارهای منتشر شده۱۵۰کشور در هنگ کنگ دفتر نمایندگی دارند که ‪ ۱۰۴کشور از جمله جمهوری اسلامی ایران دارای سرکنسولگری و ‪ ۴۶کشور نیز دارای کنسول افتخاری هستند. هنگ کنگ با ‪ ۱۴۶کشور دنیا موافقتنامه لغو روادید سفرامضا کرده است.

هنگ کنگ علاوه بر سازمان تجارت جهانی در بانک توسعه آسیا ، اتحادیه اقتصادی آسیا و اقیانوسیه ، بانک تضمین بین المللی ، اتاق بازرگانی بین المللی، نظام مالی بین المللی برایمبارزه با  پول شویی ، صندوق بین المللی پول ، سازمان بین المللی دریانوردی، سازمان بین المللی استاندارد، سازمان جهانی گمرک و فدراسیون جهانی اتحادیه های تجاری عضویت دارد.

ارزش تجارت خارجی هنگ کنگ در سال 2009 مجموعا بالغ بر661میلیارد دلار بود که ‪ 316میلیارد دلار آن مربوط به صادرات و ‪ 345میلیارد دلار آن مربوط به  واردات است .

چین ، آمریکا و ژاپن مهمترین شرکای صادراتی هنگ کنگ هستند ، ضمن آنکه این منطقه عموما محصولات وارداتی خود را از بازارهای چین ، ژاپن ، تایوان ، سنگاپور و آمریکا تامین می کند .

پول رایج در این منطقه دلار هنگ کنگ است که  به 100سنت تقسیم می شود .

-   سکه های هنگ کنگ به ارزش  10، 20 و 50 سنتی و 1، 2، 5 و 10 دلاری ضرب شده اند. اسکناس های این منطقه نیز در قطع 10، 20، 50، 100، 500 و 1000 دلاری چاپ شده اند.هر 80 دلار هنگ کنگ حدودا با یک دلار آمریکا برابر است که البته این ارزش برابری خالی از نوسان نیست.

 امکانات حمل و نقل

فرودگاه بین المللی هنگ کنگ با فرود یک هواپیما در هر سه دقیقه یکی از پر رفت و آمد ترین فرودگاه های دنیا می باشد. سالانه 48 میلیون نفر مسافر در این فرودگاه جابجا می شوند.در همین حال روزانه بیش از 6 هزار تن کالا از این فرودگاه به اقصی نقاط جهان منتقل می شود بطوری که این فرودگاه  با 5/3 میلیون تن حمل بار در سال جایگاه نخست را در دنیا دارا است.

شبکه وسیع حمل و نقل دریایی هنگ کنگ شامل سرویس های عادی تجاری و سرویس های ویژه است که پرداخت وجه آنها نقداً و یا با  استفاده از کارت اعتباری (Octopus) صورت می گیرد.

بندر هنگ کنگ با بیش از 10 ترمینال باربری یکی از پر ازدحام ترین بنادر دنیا بوده و دارای 600 کشتی در حجم های مختلف است. این بند همچنین بندرسومین بندر کانتینری جهان می باشد.

در بخش حمل و نقل ریلی نیز هنگ کنگ 34 کیلومتر خط آهن دارد که در استان شن ژن به سرزمین اصلی چین متصل می شود ولی شبکه مترو و تراموا در این منطقه بسیار پیشرفته و توسعه یافته است

در هنگ کنگ 1831 کیلومتر بزرگراه وجود دارد که کلاً مجهز به دوربین های کنترل سرعت هستند و فرهنگ رانندگی در این منطقه و به ویژه در محورهای برون شهری بسیار بالاست .

روابط تجاری جمهوری اسلامی ایران و هنگ کنگ

صادرات ایران به هنگ کنگ در برگیرنده کالاهایی نظیر خشکبار، گوشت مرغ و مواد خوراکی ، چرم وپوست ، پلیمرهای استایرن ، سنگ آهن ، سنگهای ساختمانی ،مواد پلاستیکی و برخی مشتقات پتروشیمی است .

واردات ایران نیز از این منطقه شامل قطعات کامپیوتر و ماشین های اداری ؛ تجهیزات مخابراتی و قطعات مربوطه ، ساعت ، رادیو و ضبط صوت ، ماشین آلات و قطعات برقی ، نیمه هادیها، پوشاک، لوازم خانگی، مدارهای الکترونیکی و .... می باشد.ارزش مبادلات تجاری جمهوری اسلامی ایران و هنگ کنگ در پایان سال ‪۲۰۰۹ به ‪ ۲۸۵میلیون دلار رسید که از این رقم ‪ ۱۷۹میلیون دلار مربوط به صادرات کالا از ایران به هنگ کنگ و ‪ ۱۰۶میلیون دلار مربوط به صادرات کالا از هنگ کنگ به کشورمان بود. به لحاظ رتبه بندی در ارزش تجارت خارجی هنگ کنگ با کشورهای دیگر، ایران در جایگاه ‪ ۵۸قرار دارد.

از میان توافقات مهم اقتصادی ایران و هنگ کنگ می توان به یادداشت تفاهم همکاریهای توسعه بازرگانی میان سازمان توسعه تجارت ایران و شورای توسعه تجارت هنگ کنگ اشاره کرد که زمینه گسترش واردات و صادرات میان دو منطقه را فراهم کرده است .

اعزام یک هیات بزرگ  تجاری به ریاست دکتر محمد نهاوندیان، رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و برپایی همایش فرصتهای سرمایه‌گذاری و تجاری ایران در هنگ کنگ ظرف شهریور 1386 نیز نقش بسزایی در گسترش روابط بازرگانی ایران و هنگ کنگ داشته است .

اتاق بازرگانی ایران و چین که چندی پیش نخستین مرکز تجاری کشورمان را درشانگهای افتتاح کرد مصمم است تا به منظور تسهیل روابط اقتصادی دوجانبه بزودی دومین مرکز تجاری ایران را در منطقه هنگ کنگ دایر کند .

 نوشته : کامران نرجه

 

 


کلمات کلیدی: بازار شناسی