کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

انتخاب یک دوست برای حمایت از ایران در مذاکرات الحاق سازمان تجارت جهانی
ساعت ۱٢:۳۸ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۳ تیر ۱۳۸٦ 

 رژیم تجاری جمهوری اسلامی ایران به عنوان سند راهبردی  و ملاک مذاکرات الحاق به سازمان تجارت جهانی اخیرا به تصویب هیات دولت رسید.

فرآیند الحاق کشورها به سازمان تجارت جهانی به این ترتیب است که در وهله نخست باید نامه درخواست الحاق کشور متقاضی از سوی مجمع عمومی سازمان مذکور مورد قبول قرار گیرد و چنانچه این درخواست به اجماع تمام اعضای سازمان  پذیرفته شود مراحل بعدی الحاق آغاز خواهد شد  . ایران حدود 15 سال قبل این درخواست را به دبیرخانه سازمان تجارت جهانی ارسال کرد ولی  مخالفت آمریکا به طرح نامه درخواست ایران موجب شد که حداقل طی 27 جلسه درخواست ایران مطرح نشود و پرونده ایران به جلسات بعد موکول شود . بالاخره 2 سال قبل آمریکا از مخالفت غیر منطقی با طرح درخواست ایران دست برداشت و مجمع عمومی با آغاز فرآیند الحاق ایران موافقت کرد.

در وهله دوم کشورهایی که به این مرحله می رسند باید گزارش جامعی از وضعیت فعلی اقتصاد خود و برنامه های توسعه  و همینطور طرحهای استراتژیک آینده  به سازمان تجارت جهانی ارائه کنند که جمهوری اسلامی ایران هم اینک در این مرحله قرار دارد .

گزارشی که از سوی ایران به این سازمان ارسال می شود تحت عنوان رژیم تجاری جمهوری اسلامی ایران  اخیرا پس از 17 ماه کارشناسی و تعامل با صاحب نظران اقتصادی تدوین شده است و در برگیرنده آزادیها و محدودیت های همکاری تجاری با ایران است .

در گام بعدی به محض تدوین و ارسال این گزارش جامع باید نسبت به انتخاب یک کشور از میان اعضای فعلی سازمان تجارت جهانی برای ریاست برگروه مذاکره کنندکان با ایران اقدام کنیم .

ظاهرا جمهوری اسلامی ایران به دلیل احتمال مداخله آمریکا در این انتخاب تصمیم ندارد نام کشور کاندید خود را به زودی اعلام کند و قصد دارد از میان 10 کشور نام یکی را برای انتخاب ریاست گروه مذاکره کنندگان به دبیر خانه سازمان مذکور اعلام نماید .

کارشناسان معتقدند در میان 10 کاندید ایران نام کشورهایی نظیر مالزی – اندونزی – پاکستان – بحرین – قطر – مصر – ترکیه – ونزوئلا و دوکشور اروپایی به چشم می خورد که از میان آنها احتمال پذیرفته شدن مالزی و قطر بیش از دیگران است.

با انتخاب این کشور نام نویسی از کشورهایی که خواهان رابطه تجاری و مذاکره با ایران هستند آغاز می شود و از ترکیب همه این کشورها گروه مذاکره کنندگان تشکیل  خواهد شد و رسما جدول زمانی مذاکره ایران با هریک از کشورهای متقاضی تنظیم می شود . بدیهی است در انتهای مذاکره ایران با تک تک این کشورها پروتکل جامعی تدوین می شود که باید مجدد در مجمع عمومی طرح شود و پس از تصویب می توان گفت که ایران به جرگه اعضای سازمان تجارت جهانی پیوسته است . این فرآیند در خوشبینانه ترین حالت حداقل 7 سال به طول می انجامد.

اما نکته مهم اینجاست که در شرایط فعلی ایران باید نگاه عمیقی به دیپلماسی تجاری خود با کاندیداهای ریاست گروه مذاکره کنندگان داشته باشد. مالزی یاقطر یا هر کاندید دیگر باید در فرآیند مذاکرات جانب اقتصاد ایران را داشته باشد تا کمترین فشار از سوی گروه مذاکره کنندگان به ما تحمیل شود .

تجربه نشان داده است که برخی از شیوخ عرب حاشیه خلیج فارس چندان راضی به الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی نیستند چراکه در شرایط حاضر منفعت اقتصادی آنها در واسطه گری خرید و انتقال مایحتاج تجاری ایران است و اگر ایران به سازمان مذکور بپیوندد سفره دلالی آنها برچیده خواهد شد . از سوی دیگر تفکرات پان عربیسم حاکم بر برخی از این کشورها احتمال پشتیبانی آنها از اقتصاد و توسعه تجاری ایران را بعید می سازد. بنابر این باید در انتخاب رئیس گروه مذاکره کنندگان  با خود وسواس و دقت بیشتری به خرج دهیم و همه جوانب را بسنجیم

نوشته : کامران نرجه