کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

خودروسازی در بازارهای نوظهور
ساعت ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۸ امرداد ۱۳۸٧ 

 صنعت خودروسازی در میان بسیاری از شاخه‌های صنعتی دیگر، دارای جاذبه سرمایه‌گذاری بیشتری است. مزایای نسبی و مطلق، اشتغال‌زایی بالا، جهت‌دهی و مدیریت سایر شاخه‌های صنعتی، ارزش افزوده قابل توجه و بازارهای مصرف تضمین شده این صنعت موجب شده تا روز به روز بر تعداد کشورهای سرمایه‌گذار در این شاخه صنعتی افزوده شود.‌

بررسی بازار بین‌المللی خودرو نشان می‌دهد اگرچه کشورهای بزرگ صنعتی نظیر آمریکا، آلمان، فرانسه، ژاپن، انگلستان و ایتالیا جزو برترین خودروسازان جهان به شمار می‌روند ولی تحولات اقتصادی سال‌های اخیر در کشورهای کمتر توسعه یافته، سرمایه‌گذاران جدیدی را به عرصه صنعت جهانی خودرو وارد کرده است. به عبارت دیگر رشد درآمد سرانه ملی در برخی از کشورهای کمتر توسعه یافته طی سال‌های اخیر میزان تقاضای خرید کالاهای بادوام و لوکس و از جمله خودرو را افزایش داده و به تبع آن برخی کشورهای پرجمعیت و رو به توسعه را در زمره تولیدکنندگان عمده خودرو قرار داده که پیش‌بینی می‌شود به مرور زمان به تهدیدی جدی برای تولیدکنندگان بزرگ خودرو مبدل شوند.‌

از طرفی همین تولیدکنندگان پرشتاب و نوظهور طی سال‌های آتی به بازارهای عمده فروش خودرو در جهان تبدیل خواهند شد که به نوبه خود موفقیت سرمایه‌گذاری‌های جدید در صنایع خودروسازی این کشورها را تضمین می‌کند.‌

به اعتقاد کارشناسان، کشورهایی نظیر روسیه در منطقه اروپای شرقی، چین در منطقه آسیای دور، هند در منطقه شبه‌قاره هند و برزیل در منطقه آمریکای جنوبی که هر یک در حوزه‌های وسیع جمعیتی واقع شده‌اند، تحت تاثیر تحولات اخیر اقتصاد جهانی با رشد درآمد سرانه ملی مواجه هستند.‌

این امر به مثابه بهبود وضعیت معیشتی خانوارهای ساکن در حوزه‌های جمعیتی مذکور و افزایش تقاضای خرید کالاهای لوکس و با دوام نظیر خودروست.‌

در نتیجه تحلیل‌گران بازار پیش‌بینی می‌کنند به موازات افزایش قدرت خرید مردم در این قبیل کشورها طی دو دهه آینده، سرمایه‌گذاری صنعتی برای تولید انبوه خودرو افزایش خواهد یافت.‌

البته تولید خودرو در این حوزه‌های جمعیتی برمبنای شاخص‌های ویژه این بازارها، تفاوت‌های عمیقی با تولید خودرو در کشورهای صاحب صنعت فعلی خواهد داشت.‌

مجموعه کشورهای شامل حوزه‌های جمعیتی بازارهای نوظهور حتی در صورت تداوم رشد درآمد سرانه ملی، باز هم قدرت خرید محدودتری نسبت به کشورهای توسعه یافته دارند. از دیگر تفاوت‌های اقتصادی این قبیل کشورها با ممالک پیشرفته صنعتی می‌توان به مناطق شهری پرتراکم، سوخت با کیفیت پایین، زیرساخت‌های حمل و نقل ناکافی، کمبود نیروی انسانی ماهر و همچنین شبکه توزیع و خدمات پس از فروش محدود نام برد.‌

مجموعه شاخص‌های فوق منجر به آن خواهد شد که خودروهای تولیدی آینده در بازارهای نوظهور ارزان‌قیمت‌تر و کم‌مصرف‌تر از تولیدات کشورهای پیشرفته باشد.‌

همچنین خودروهای تولیدی در این حوزه‌های جمعیتی قابلیت تولید ساده دارند و در برابر کیفیت نامطلوب سوخت مقاوم‌تر از خودروهای تولیدی کشورهای صنعتی هستند.‌

بررسی‌های بازار نشان می‌دهد که متقاضیان جدید خودرو در این قبیل کشورها به دلیل قدرت محدود خرید، خواهان محصولات با دوام‌تر از تولیدات کشورهای پیشرفته هستند. بنابراین صنایع خودروسازی در بازارهای نوظهور به سمت تولید محصولات با دوام سوق داده خواهند شد که احتمالا تنوع محصول در میان آنها کمتر از صنایع خودروسازی در کشورهای پیشرفته است.‌

همچنین محصولات تولیدی بازارهای نوظهور از آنجا که باید در شریان‌های فاقد استانداردهای کافی تردد کنند، مقاومت بالایی در برابر شرایط نامساعد جاده‌ای خواهند داشت که این مساله باعث می‌شود در طراحی خودروهای تولیدی بازارهای جدید، به استحکام بدنه و شاسی بیشتر از نمادهای آراینده و زیبائی‌های ظاهری توجه شود.‌

در عین حال محصولات صنایع خودروسازی این کشورها قابلیت تعمیر ساده دارند زیرا سیستم‌های فنی آنها از پیچیدگی و مهندسی خاصی برخوردار نیست.‌

یکی از موارد مهم دیگر در طراحی خودروهای تولیدی آینده به ویژه در بازارهای نوظهور توجه به مساله قیمت سوخت است. افزایش نگران‌کننده قیمت نفت و بنزین طی دو سال اخیر در بازارهای جهانی فشار زیادی بر مصرف‌کنندگان سوخت وارد کرده است.‌

صنایع خودروسازی بزرگ در طراحی‌های آینده خود به مساله کاهش مصرف سوخت و یا استفاده از سوخت‌های جانشین توجه ویژه‌ای خواهند داشت. این مساله در حوزه‌های جمعیتی بازارهای جدید که دسترسی کمتری به منابع سوخت‌های فسیلی دارند، نمود بیشتری خواهد داشت. بنابراین پیش‌بینی می‌شود خودروهای تولیدی این قبیل کشورها دارای موتورهایی با حجم کم خواهند بود. مجموعه شرایط فوق نیازمند تحقیقات گسترده‌ای در بازارهای نوظهور است تا راه‌های مناسب‌تری در اختیار صنایع خودروسازی قرار دهد. بنابراین فعالیت‌های مرتبط با تحقیق و توسعه ‌‌‌‌(RD) برای یافتن راه‌های تحقق اهداف نامبرده قبل در این قبیل کشورها طی سال‌های آتی افزایش خواهد یافت.‌

حتی پیش‌بینی می‌شود به منظور کاهش هزینه‌های مشترک و افزایش قدرت نفوذ در بازارهای مصرف بسیاری از صنایع کوچک و متوسط خودروسازی و واحدهای قطعه‌ساز در بازارهای نوظهور با هم ادغام شوند.‌

آن چه بدیهی است اینکه شرایط دشوار رقابت و پایداری در بازارهای فروش خودرو طی سال‌های آینده موجب کاهش قابل ملاحظه حاشیه سود این صنعت برای تولیدکنندگان می‌شود و خودروسازان را به حذف بسیاری از هزینه‌های اضافی در تولید محصولات خود وامی‌دارد.‌

ترسیم چنین آینده‌ای باید موجب بررسی دقیق‌تر الگوهای رفتاری خودروسازان کشورمان برای حفظ قدرت ماندگاری در بازارهای مصرف داخلی و خارجی شود.‌

نوشته : کامران نرجه

این مطلب در تاریخ 16 مرداد 1387 در صفحه 17 روزنامه اطلاعات درج شده است.


کلمات کلیدی: صنعت ، کامران نرجه