کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

بازار شناسی سنگال
ساعت ۱۱:٠۳ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٧ دی ۱۳۸٥ 

  سرزمین سنگال، غربى ترین کشور قاره آفریقاست که نزدیک به 196 هزارو 190 کیلومتر مربع مساحت دارد و از شمال به طول 813 کیلومتر باموریتانى، از سمت شرق به طول 419 کیلومتر با جمهورى مالى، از سمت جنوب شرقى به طول 330 کیلومتر با گینه و از سمت جنوب به طول 338کیلومتر با گینه بیسائو هم مرز است. کشور گامبیا هم مثل یک زبانه داخل سنگال امتداد دارد و محیط مرز مشترک آن با سنگال به 740 کیلومترمى رسد.

معادل 192 هزار کیلومتر مربع از خاک این سرزمین را خشکى و چهار هزارو 190 کیلومتر از آن را آب فراگرفته است. طول ساحل سنگال در بخش غربى با اقیانوس اطلس 531 کیلومتر است.


سنگال سرزمین کم ارتفاعى است که بخش اعظم آن را علفزارهاى ساوان و استپ مى پوشاند. آب و هواى این سرزمین در سواحل و نواحى مرتفع معتدل، ولى در استپ ها گرم و خشک است. بلندترین نقطه سنگال در منطقه"دیاخا" حدود 581 متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

جمعیت و ویژگى هاى فرهنگى و اجتماعى

طبق برآورد جدید، سنگال حدود 10 میلیون و 580 هزار نفر جمعیت داردکه 7 / 43درصد از آنها زیر 14 سال و 3 / 53 درصد بین 15 تا 69 سال سن دارند. نرخ رشد جمعیت سنگال به 56 / 2 درصد مى رسد. همچنین، سنگال به ازاى هر یک هزار نفر از جمعیت خود 23 / 36 نفر نرخ زاد و ولد، 88 / 10 نفرنرخ مرگ و میر و 21 / 0 نفر نرخ مهاجرت دارد.

بیشتر مردم سنگال از اقوام "ولوف" هستند، ولى گروه هاى نژادى فولانى،سرر، پولار و ماندینکا نیز در سنگال زندگى مى کنند. 94 درصد از مردم این سرزمین مسلمان و اهل تسنن هستند. حدود دو درصد از آنها نیز به دین مسیح اعتقاد دارند. زبان رسمى این کشور فرانسوى است، اما مردم درمحاورات روزمره به زبان هاى بومى قبایل ولوف و پولار تکلم مى کنند.

امید به زندگى در میان مردان سنگال - به لحاظ رواج بیمارى ایدز -اندکى کاهش یافته و از 60 سال در اواخر سال 2000، به 54 سال در سال 2003 رسیده است. امید به زندگى در بین زنان سنگال هم 57 سال است.

از سوى دیگر، 50 درصد از مردان و 7 / 30 درصد از زنان بالاى 15 سال درسنگال باسوادند.

تقسیمات کشورى و ویژگى هاى سیاسى

پایتخت سنگال "داکار" نام دارد و از شهرهاى مهم آن مى توان به دیوربل،فاتیک، کاولاک، کولدا، لوگا و سن لوییس اشاره کرد. شهر داکار در سنگال ازسال 1998 به منطقه آزاد تجارى و صنعتى تبدیل شده است. این کشور درسال 1960 از زیر سلطه فرانسه خارج شد و از آن زمان تاکنون، به صورت دمکراتیک اداره مى شود.

سنگال علاوه بر سازمان ملل متحد، در سازمان خواروبار و کشاورزى ملل متحد، گروه 77، سازمان بین المللى کار، صندوق بین المللى پول، سازمان بین المللى دریانوردى، سازمان بین المللى پلیس جنایى، کمیسیون بین دولتى اقیانوس شناس ى، سازمان بین المللى مهاجرت، جنبش عدم تعهد، سازمان وحدت آفریقا، سازمان کنفرانس اسلامى، سازمان منع تکثیر سلاح هاى شیمیایى، کمیسیون سازمان ملل براى تجارت و توسعه، سازمان اقتصادى،اجتماعى و فرهنگى ملل متحد، سازمان توسعه صنعتى ملل متحد،کنفدراسیون جهانى کارگران، فدراسیون جهانى اتحادیه کارگرى، سازمان جهانى بهداشت، سازمان جهانى مالکیت معنوى، سازمان جهانى تجارت جهانى و بانک جهانى عضویت دارد.

آقاى "عبداله ود" از سال 2000 تاکنون رییس جمهور سنگال است.

ویژگى هاى اقتصادى

اصلاحات انجام شده در قوانین تجارى سنگال طى ده سال اخیر، وضعیت اقتصادى این کشور را به نحو چشمگیرى رونق داده است. بزرگترین مشکل اقتصادى و اجتماعى این کشور، تامین شغل براى انبوه نیروهاى بیکارشهرنشین است.این کشور نزدیک به 5 / 3 میلیون نفر نیروى کار دارد که 70درصد آنها در بخش کشاورزى شاغلند. از سوى دیگر، نرخ بیکارى در سنگال حدود 48 درصد است.

ارزش تولید ناخالص داخلى سنگال در پایان سال 2002 به 2 / 16 میلیارددلار رسید که نسبت به تولید ناخالص داخلى سال قبل از آن پنج درصد رشدداشت. بخش کشاورزى به میزان 18 درصد، بخش صنعتى 27 درصد و-بخش خدمات 55 درصد در تولید ناخالص داخلى سنگال سهیم هستند.

هر چند که درآمد سرانه ملى مردم سنگال حدود 1500 دلار آمریکاست،ولى نزدیک به 54 درصد از جمعیت این کشور، زیر خط فقر زندگى مى کنند.نرخ تورم سنگال در پایان سال 2002 به سه درصد رسید.

سنگال در بخش انرژى توان تولید 518 / 1 میلیارد کیلووات ساعت برق دارد که تماماً توسط نیروگاه هاى حرارتى تامین مى شود و به مصرف داخلى مى رسد.

میزان تولید نفت سنگال نیز به 31 هزار بشکه در روز مى رسد که بخشى از نیاز اصلى این کشور را پوشش مى دهد.

سنگال در بخش صنعتى عمدتاً تولیدکننده فرآورده هاى کشاورزى وشیلاتى، کود شیمیایى، نفت خام و مواد ساختمانى است.

محصولات کشاورزى سنگال بادام زمینى، ارزن، ذرت، برنج، کتان، گوجه فرنگى، سبزیجات هستند.

فسفات و سنگ آهن حجم زیادى از ذخایر معدنى سنگال راتشکیل مى دهد و بخش قابل توجهى از صادرات سنگال به این کالاهااختصاص دارد.

ارزش صادرات سنگال در سال 2002 به یک میلیارد دلار رسید که عمدتاً شامل ماهى، فرآورده هاى نفتى، پنبه و فسفات بود. در این سال فرانسه،ایتالیا، هند، ساحل عاج و مالى خریداران عمده کالاهاى سنگال بودند.

   این کشور همچنین، در سال 2002 بالغ بر 2 / 1 میلیارد دلار کالا از خارج وارد کرد که عمدتاً شامل موادغذایى، کالاهاى مصرفى، کالاهاى سرمایه اى وفرآورده هاى نفتى بود. فرانسه و دیگر کشورهاى عضو اتحادیه اروپایى،نیجریه، کامرون، ساحل عاج، الجزایر، آمریکا، چین و ژاپن عمده شرکاى وارداتى سنگال هستند.

سنگال هم مثل بسیارى از کشورهاى آفریقایى از فرانک آفریقایى به عنوان واحد رسمى پول استفاده مى کند. هر دلار آمریکا با 645 فرانک آفریقایى برابر است (  نرخ برابرى سپتامبر ۲۰۰۶) .

ویژگى هاى ارتباطى

سیستم ها و امکانات مخابراتى تنها در مناطق شهرى سنگال وجود دارد وبیشتر مناطق روستایى از این امکانات بى بهره اند. مردم سنگال امواج 10ایستگاه رادیویى AM و 14 ایستگاه FM را دریافت مى کنند، ضمن آنکه برنامه هاى تلویزیونى این کشور از طریق تنها شبکه دولتى سنگال در بخشى از کشور پخش مى شود.

در این جمهورى، بالغ بر یک هزار کیلومتر خط آهن، 15 هزار کیلومترجاده اصلى و فرعى، 897 کیلومتر راه آبى، شش بندر صیادى و تجارى و 20فرودگاه بزرگ و کوچک وجود دارد و تنها یک فرودگاه این کشور قابلیت نشست و برخاست هواپیماهاى پهن پیکر را داراست.

مناسبات اقتصادى جمهورى اسلامى ایران و سنگال

جمهورى اسلامى ایران و سنگال روابط اقتصادى گسترده اى ندارند، البته در سال هاى اخیر گام هاى بزرگى براى بهبود روابط بازرگانى دو کشور برداشته شده است.

طى پنج سال گذشته، تراز بازرگانى دو کشور همواره به نفع ایران بوده است  . آقاى " لندینگ ساوانه  LANDING SAVANE    " وزیر صنایع سنگال که در اردیبهشت ماه امسال به تهران سفر کرده بود، در حاشیه همایش اقتصاد آفریقا و در گفتگوى اختصاصى با ماهنامه اتاق بازرگانى گفت:کشورهاى آفریقایى در گذشته بیشتر تمایل به همکارى اقتصادى با کشورهاى غربى داشتند، ولى امروزه منافع خود را در تنوع شرکاى خارجى، به خصوص کشورهاى خاورمیانه مى دانند. وى گفت: ایران، الگوى آموزنده اى در توسعه اقتصادى براى کشورهاى آفریقایى است.

آقاى "ساوانه" سپس افزود: قانون مناسبى در سنگال براى جذب سرمایه گذارى و ارایه تسهیلات وضع شده و تلاش زیادى براى جذب سرمایه گذارى هاى خارجى انجام مى شود. وى از سرمایه گذاران ایرانى خواست که براى بهره بردارى از معادن سنگال با این کشور همکارى کنند. وزیر صنایع سنگال گفت: ما آماده ایم تا در مورد بسیارى از کالاها براى تجار ایرانى بازارترجیحى ایجاد کنیم.

وى همچنین، خواستار انتقال تجارب کشاورزى بخش خصوصى ایران به سنگال شد و افزود: ارتقاى دانش فنى و انتقال فن آورى ها منافع زیادى براى مشارکت پایدار شرکت هاى آفریقایى و ایرانى خواهد داشت.

یادآور می شود راه اندازی خط تولید خودروهای سمند  در سنگال توسط شرکت ایران خودرو  از پائیز ۱۳۸۵ جهش بزرگی در روابط اقتصادی دو کشور ایجاد کرده است.

ایران و سنگال مى توانند در زمینه انتقال فن آورى هاى صنعتى، صدورخدمات فنى و مهندسى در بخش هاى راه و ترابرى، پل سازى، سدسازى،ساخت شبکه هاى انتقال نیرو، زهکشى انهار، آموزش نیروهاى فعال درکارخانجات، مهندس معدن، ساخت شبکه هاى ریلى، حفارى هاى چندمنظوره، خدمات رایانه اى، فروش قطعات کوچک صنعتى، خدمات ساختمان،مصالح ساختمانى و ایجاد شهرک هاى مسکونى با یکدیگر همکارى کنند.

سفر اخیر دکتر احمدی نژاد رئیس جمهوری اسلامی ایران به سنگال و همچنین سفر عبداله ود  رئیس جمهور سنگال به تهران در پائیز ۱۳۸۵ زمینه توسعه روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور را فراهم کرده است