کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

رویکرد صنایع ریلی به تولید داخلی
ساعت ۱٠:٢٦ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۸ امرداد ۱۳۸٧ 

 توسعه روزافزون تقاضای سفر و حمل کالا با قطار در ایران موجب تدوین برنامه جامع گسترش حمل و نقل ریلی کشور شد، که بر مبنای آن علاوه بر افزایش زیرساخت‌های ریلی، تجهیزات و ناوگان راه‌آهن ایران باید نوسازی و بازسازی شود.

عمر بالا و فرسودگی تجهیزات ریلی کشور باعث کاهش ظرفیت حمل کالا و مسافر شده در حالی که به موازات افزایش سن ناوگان ریلی میزان تقاضای سفر باقطار نیز رو به فزونی است. کارشناسان معتقدند که با گذشت 8 دهه از شروع فعالیت‌های ریلی در ایران، توان مهندسی کشور به حدی پیشرفت کرده که می‌توانیم بسیاری از نیازهای صنایع ریلی را در داخل کشور تامین کنیم و حتی قادریم توانمندی‌های فنی خود را در این زمینه به ممالک متقاضی صادر کنیم. ‌

محمدحسن اسماعیلی معاون فنی شرکت قطارهای مسافربری رجاء می‌گوید: دانش فنی ایران در صنایع ریلی طی سال‌های اخیر بسیار پیشرفت کرده است. به عنوان مثال هر واگن مسافری در حدود 24 هزار قطعه دارد که در حال حاضر 90 درصد از این قطعات در داخل کشور تولید می‌شود. وی می‌گوید: ما امیدواریم بتوانیم قطعات یدکی خاص واگن را نیز در داخل کشور تولید کنیم که دیگر نیازی به وارد کردن قطعات نداشته باشیم.

وی با اشاره به ضرورت نوسازی تجهیزات ناوگان ریلی می‌گوید: حدود 10 درصد از واگن‌های مسافری راه‌آهن (100‌دستگاه) عمری بالای 40 سال دارند و فرسوده هستند که به دلیل تقاضای بسیار بالا برای سفرهای ریلی و کمبود ناوگان مجبور به استفاده از آنها هستیم اما در تلاش هستیم با وارد کردن واگن‌های جدید در چند ماه آینده این واگن‌ها را از رده خارج کنیم.

وی با بیان اینکه 20 مجموعه ترنست 6 تایی با سرعت 160 کیلومتر به ناوگان اضافه خواهیم کرد، می‌گوید: 6 مجموعه آن از سوی شرکت واگن پارس با همکاری زیمنس آلمان تحویل گرفته شده است و 14 مجموعه آن با انتقال تکنولوژی در حال ساخت است. اسماعیلی می‌گوید: توان فنی و مهندسی در شرکت قطارهای مسافری رجا به حد قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته و اینک عمده نیازهای ناوگان توسط کارشناسان داخلی تامین می‌شود.

به گفته معاون فنی شرکت قطارهای مسافری رجاء این شرکت با سیاستی که به کار گرفته همراه وارد کردن واگن‌های جدید، تکنولوژی ساخت آنها را نیز به کشور انتقال می‌دهد. به طوری که 266 دستگاه بوژی با انتقال تکنولوژی از یک شرکت اتریشی در واگن پارس در حال ساخت است. وی می‌گوید: در راستای همین برنامه 50 دستگاه واگن 6 تخته با همکاری یک شرکت اتریشی و 50 دستگاه واگن درجه یک 4 تخته با انتقال تکنولوژی از یک شرکت رومانیائی در حال ساخت است که بخشی از آن تحویل گرفته شده است. همچنین 200 دستگاه واگن 4 تخته با همکاری یک شرکت رومانیائی و 50 دستگاه واگن دو طبقه با یک شرکت چینی در برنامه ساخت قرار دارد. ‌

اسماعیلی می‌گوید: 230 دستگاه واگن درجه یک نیز با همکاری مجتمع شهید کلاهدوز در مرحله طراحی قرار دارد که در مرحله گشایش اعتبار بوده و انتقال تکنولوژی از یک شرکت ایتالیایی است. این سیاست موجب خواهد شد که در آینده ایران به یکی از سازندگان واگن‌های مسافری با تکنولوژی‌های متفاوت در منطقه تبدیل شود و علاوه بر تامین نیاز داخلی خود، به بازارهای صادراتی کشورهای همسایه نیز وارد شود. ‌

اسماعیلی می‌گوید: در حال حاضر شرکت رجاء پروژه‌های متعددی برای افزایش واگن‌های مسافری دارد که برخی از آنها به تدریج وارد ناوگان می‌شود. از جمله این قراردادهای جدید می‌توان به پروژه ساخت 30 دستگاه واگن دو طبقه حمل خودرو در شرکت واگن پارس در قالب انتقال تکنولوژی از جمهوری صربستان اشاره کرد که تاکنون 30 دستگاه از آن تحویل شده است. معاون فنی شرکت قطارهای مسافری رجاء می‌افزاید: از دیگر پروژه‌هایی که در حال نهایی شدن است می‌توان به خرید 50 دستگاه واگن مسافری 2 طبقه باچین اشاره کرد. ضمن آنکه 200 دستگاه واگن 4 تخته نیز از سوی شرکت پلورسبز با انتقال تکنولوژی از کشور رومانی در کشورمان ساخته خواهد شد. به گفته وی در زمینه قطارهای خود کششی نیز خرید 30 مجموعه ریل‌باس با شرکت ایرانی <ایریکو> و شرکت <روتم> کره‌جنوبی منعقد شده که تاکنون 4 مجموعه از آن از کره‌جنوبی وارد شده و مابقی نیز در شرکت <ایریکو> در حوالی شهرستان ابهر در حال ساخت است. شرکت قطارهای مسافری رجاء در حال حاضر دارای واحدهای صنعتی متعددی است که انواع تعمیرات ساده و اساسی واگن‌های مسافری در آنها انجام می‌شود. ‌

واحدهای تعمیر بوژی واگن‌های مسافری شرکت رجاء مسئولیت ارزیابی مقاومت و بررسی میزان خوردگی‌های واگن مسافری را به عهده دارند. سنجش سلامت چرخهای هر واگن از طریق ایجاد میدان مغناطیسی در اطراف چرخ‌ها و ترمیم شکستگی‌‌ها و ناهمواری‌ها در واحدهای تراشکاری از جمله فعالیت‌های روزمره این صنایع است که نیروهای فنی متعددی در آن مشغول به کار هستند. علاوه بر آن در دیگر بخش‌های مرکز تعمیرات فنی شرکت قطارهای مسافری رجاء کیفیت بدنه واگن‌ها و میزان مقاومت آنها در برابر فرسودگی دائما در حال سنجش و ترمیم است. ‌

ارزیابی حرکات دینامیکی واگن‌ها در مسیرهای مختلف و سنجش مقاومت قطعات فنی در برابر فشارهای جانبی به ویژه در سرعت‌های بالا و مسیرهای پرپیچ و خم از دیگر وظایف واحد تعمیرات فنی شرکت قطارهای مسافری رجاء است. در سایر بخش‌های تخصصی مرکز تعمیرات فنی شرکت قطارهای مسافری رجاء آرایش و دکوراسیون بیرونی و داخلی واگن‌های مسافری به طور مستمر در حال ارزیابی و بهسازی است. ‌

این نکته که هنوز هم عبور هر قطار مسافری از مناطق مسکونی با پرتاب سنگ و شکستن شیشه واگن‌ها از سوی حاشیه‌نشینان ریل راه‌آهن مواجه است، موجب شده تا یکی از فعالیت‌های اساسی و مستمر این مرکز تعمیراتی معطوف به تعویض شیشه‌های سنگ خورده و شکسته شود.

افزایش مقاومت محیطی سطح بیرونی واگن‌ها با استفاده از رنگامیزی ویژه موجب طول عمر بیشتر واگن‌ها می‌شود که در این مرکز تعمیراتی به طور مستمر در حال انجام است. شرکت قطارهای مسافری رجاء مصمم است تا با توسعه فعالیت‌های فنی و مهندسی و گسترش برنامه‌های تعمیراتی علاوه بر خدمت‌رسانی به ناوگان داخلی، بخشی از نیاز راه‌آهن‌های ممالک همسایه را پوشش دهد. ‌

نوشته:کامران نرجه

این مطلب در تاریخ 17 مرداد 1387 در صفحه 17 روزنامه اطلاعات درج شده است


کلمات کلیدی: صنعت ، کامران نرجه