کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

مصاحبه شبکه خبر با کامران نرجه در مورد موانع توسعه خبرنگاری در ایران
ساعت ۱٠:٠٩ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٤ دی ۱۳۸٥ 

  یک مدرس رشته ارتباطات گفت: حرفه خبرنگاری و خبرنگاری حرفه ای به عنوان یکی از چارچوب‌های اطلاع رسانی فراگیر و شفاف در کشور ما تعریف مشخصی ندارد که عمده ترین علت آن نیز به جوان بودن این حرفه در ایران باز می‌گردد.

 کامران نرجه در‌ گفت‌وگو با خبرنگار شبکه خبر، در مورد مشکلات خبرنگاری در ایران اظهار داشت: رسانه‌های گروهی اعم از نوشتاری، شنیداری و دیداری در ایران سابقه حضور کمی دارند و حداکثر به 100 – 120 سال پیش بازمی‌گردند و در این مدت نیز این رسانه‌های گروهی در حیطه اجرا همواره تابع الگوهای وارداتی بوده اند و برای بومی سازی روش‌های اطلاع رسانی بر اساس شرایط فرهنگی، دینی و مذهبی جامعه تلاش نکرده اند.

 


این خبرنگار روزنامه اطلاعات با بیان این مطلب که رسانه‌های گروهی و خبرنگاران آنها در کشور ما از متن جامعه برنخاسته اند تاکید کرد: در هر رسانه گروهی نوظهور، همواره یک وابستگی غیر قابل انکار اقتصادی و سیاسی با هیات حاکمه وجود دارد و به همین دلیل این رسانه‌های گروهی اجباراً از متن جامعه دور می‌افتند و لذا شکاف عمیقی بین آنها و بدنه مردم جامعه ایجاد می‌شود.

وی افزود: به دلیل این وابستگی واحدهای اطلاع رسانی به مجموعه‌های بالادست هیچ وقت یک خبرنگار با نیازها و سئوالات اساسی جامعه روبه رو نمی‌شود چرا که دستگاه‌ و رسانه گروهی که مسئول او بوده یک رسانه بومی و نهادینیه نبوده است و در حقیقت از متن جامعه جدا افتاده است.

نرجه با اشاره به اینکه مردم در کشور ما شناخت صحیحی از حرفه خبرنگاری ندارند بیان داشت: مردم با کارکردهایی که اطلاع رسانی صحیح و شفاف در جامعه دارد آشنا نیستند و به خبرنگاری به عنوان یک حرفه تشریفاتی و غیر مفید می‌نگرند.

وی افزود: به طور کلی فرهنگ جامعه ما نسبت به کسب اطلاع بخصوص از احوال شخصی مردم نگرش مثبتی ندارد و تا حدود زیادی در برابر آن از خود مقاومت نشان می‌دهد، لذا خبرنگاران اگر بخواهند از احوالات مردم و اوضاع اجتماعی آنان کسب اطلاع کنند و آن را به سایر آحاد جامعه منتقل کنند در برابر آنها مقاومت می‌شود.

مدرس رشته ارتباطات با مهجور دانستن حرفه خبرنگاری در ایران ادامه داد: این نقیصه را ما در کشورهای اروپایی کمتر می‌بینیم زیرا به علت قدیمی بودن فعالیت‌های مطبوعاتی و رسانه ای در این کشورها مردم به مرور زمان با این حرفه آشنا شده اند و آن را پذیرفته اند.

نرجه با اشاره به اینکه حرفه خبرنگاری در کشورهای غربی عامل ایجاد یک پیوند عمیق در بین لایه‌های اجتماعی است تاکید کرد: در این کشورها خبرنگاران از درون مردم برخاسته اند به همین دلیل مردم پذیرفته اند که فعالیت خبرنگاران یعنی همان اطلاع رسانی موجب تحکیم پیوند و ارتباط لایه‌های اجتماعی است.

وی مجموعه عوامل ذکر شده در قبل را در عدم امنیت شغلی خبرنگاران در ایران موثر دانست و گفت: هنگامی که مردم و مسئولان هنوز به شناخت دقیقی از این حرفه نرسیده اند مسلماً قوانین حمایتی و اجرایی مناسبی نیز مطابق با شان خبرنگاران وضع نمی‌شود و نتیجه این می‌شود که حرفه خبرنگاری امنیت کافی سیاسی، اقتصادی و حتی اجتماعی نداشته باشد.

خبرنگار اقتصادی روزنامه اطلاعات، رسانه‌های گروهی ایران در 10سال اخیر را دارای یک توسعه از لحاظ کمی دانست و افزود: ما شاهد یک انقلاب در توسعه رسانه‌ها از لحاظ کمی هستیم در حالی که از لحاظ کیفیت رشد چندانی را شاهد نیستیم به عبارتی ما تعدد رسانه‌های گروهی را داریم اما این تعدد شامل تنوع در اندیشه‌ها و تفکرات نیست و بر خلاف ظاهرشان از یک منبع فکری نشات می‌گیرند.

نرجه در پایان گفت: در چنین شرایطی رسانه‌های گروهی نه تنها نیازهای خبری جامعه را برطرف نمی‌کنند بلکه حتی باعث انحراف افکار اجتماعی هم می‌شوند و در حقیقت نیازهایی را برای مردم احیا می‌کنند که هرگز اصیل و اساسی نیستند.

کامران نرجه خبرنگار رسمی حوزه اقتصادی روزنامه اطلاعات با 17 سال سابقه در این حرفه، رشته خبرنگاری و علوم ارتباطات را در دانشگاه تدریس می‌کند.

تاریخ مصاحبه 15/5/1385