کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

بازار شناسی کرواسی
ساعت ۳:٥٤ ‎ب.ظ روز جمعه ۱ خرداد ۱۳۸۸ 

 موقعیت جغرافیایی

پهنه کشور: 56 هزار و 542 کیلومتر مربع

کشورهای هم مرز: اسلوونی، مجارستان، بوسنی و هرزگوین، صربستان، مونته نگرو

آب­ها و رودهای مهم: دریای آدریاتیک، رود لونجا، رود کوپا، رود دراوا، رود ساوا

اراضی قابل کشت و زرع: 25/8 درصد از مساحت کل کشور

مراتع طبیعی: 32 درصد از مساحت کل کشور

پست­ترین نقطه: ساحل دریای آدریاتیک (هم سطح آب­های آزاد)

بلندترین نقطه: تپه ”دینارا“ با 1830 متر ارتفاع

 ویژگی­های جمعیتی، بهداشتی و فرهنگی

کل جمعیت: چهار میلیون و 494 هزار نفر

درصد جمعیت زیر 15 سال: 2/16 درصد

درصد جمعیت بین 15 تا 64 سال: 67 درصد

درصد جمعیت بالاتر از 64 سال: 8/16درصد

درصد متوسط نرخ رشد جمعیت: منفی خ03/0درصد جمعیت کاهنده

تیره­های جمعیتی: کروات، صرب، بوسنیایی، مجار، اسلاو، رومانیایی

نرخ زاد و ولد: 61/9 نفر به ازای هر هزار نفر از جمعیت

نرخ مرگ و میر: 48/11نفر به ازای هر هزار نفر از جمعیت

نرخ مهاجرت: 58/1 نفر به ازای هر هزار نفر از جمعیت

نرخ باروری: 4/1 زایمان برای هر زن در طول دوران باروری

امید به زندگی در مردان: 03/71 سال

امید به زندگی در زنان:53/78 سال

درصد جمعیت مردان باسواد: 4/99 درصد

درصد جمعیت زنان باسواد: 8/97 درصد

مذهب : مسیحی کاتولیک (کلیسای رومانی) 87 درصد، مسیحی ارتدوکس 4/4 درصد، سایر شاخه­های مسیحیت 4/0 درصد، مسلمان 3/1 درصد

زبان رسمی: کرواسی

  ویژگی­های سیاسی و تقسیمات کشوری

نوع حکومت: جمهوری

پایتخت: زاگرب

شهرهای مهم: سیسکا، زادار، دوبراونیک

بنادر مهم: دوبراونیک، پلوس، سویت، سیبنیک، زادار

نام و عنوان شخص اول کشور: استپان مسیچ (رییس جمهور)

نام رییس دولت: دمیر پولانجیچ (نخست وزیر)

نام مجالس نمایندگان: مجلس قانونگذاری (با 152 کرسی)

نام احزاب سیاسی: اتحاد کرواسی، اتحادیه دمکرات مسیحی کرواسی، اتحادیه دمکراتیک کرواسی، حزب راستگرای کرواسی، حزب بازنشستگان کرواسی، حزب مردم، حزب سوسیال لیبرالیسم کرواسی، حزب احیای ثبات کرواسی، مرکز دمکراتیک کرواسی، حزب مستقل دمکراتیک صرب، حزب سوسیال دمکرات

عضویت در سازمان­های بین­المللی: جامعه متحد بالکان، سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد، بانک بین­المللی ترمیم و توسعه، آژانس بین­المللی انرژی اتمی، سازمان بین­المللی هواپیمایی کشوری، اتاق بین­المللی بازرگانی، اتاق بین­المللی تعاون، کنفدراسیون بین­المللی اتحادیه­های کارگری، جامعه بین­المللی توسعه، صندوق بین­المللی توسعه کشاورزی، سازمان بین­المللی کار، صندوق بین­­المللی پول، سازمان بین­المللی دریانوردی، سازمان بین­المللی پلیس جنایی، سازمان بین­المللی هواشناسی، اتحادیه بین­المللی پست، سازمان بین­المللی استاندارد، اتحادیه بین­المللی ارتباطات، جنبش عدم تعهد، سازمان جهانی منع تکثیر سلاح­های شیمیایی، سازمان ملل متحد، کمیسیون توسعه و تجارت ملل متحد، سازمان توسعه فرهنگی ملل متحد، سازمان توسعه صنعتی ملل متحد، سازمان بهداشت جهانی، سازمان جهانی مالکیت معنوی، سازمان جهانی گردشگری، سازمان جهانی تجارت.

معاهدات بین­المللی امضا شده:  پروتکل آلودگی هوا، تغییرات آب و هوا، بیابان­زدایی، مناطق ویژه حراست شده، قانون دریا، زباله­های دریایی، حفاظت از لایه اوزون، آلودگی کشتی­ها.

 ویژگی­های اقتصادی

واحد پول: کونا

میزان تولید ناخالص داخلی (GDP): 55 میلیارد و 790 میلیون دلار

نرخ رشد اقتصادی: 3/4 درصد

تعداد نیروی کار: یک میلیون و 710 هزار نفر

نرخ بیکاری: 18 درصد

درآمد سرانه ملی: 12 هزار و 400 دلار

نرخ تورم: 3/3 درصد

میزان بدهی­های خارجی: 30 میلیارد و 620 میلیون دلار

میزان کسری بودجه: کمتر از یک میلیارد دلار

مهم­ترین ذخایر معدنی: نفت خام، زغال سنگ، بوکسیت، سنگ آهن با خلوص پایین، کلسیم، گچ، قیر، سیلکا، میکا، مرمر، نمک

میزان تولید نفت خام: 20 هزار و 500 بشکه در روز

مهم­ترین تولیدات کشاورزی: گندم، ذرت، نیشکر، آفتابگردان، نخود، کنجد، کلزا، لوبیا، انگور، فندق، صیفی­جات، سویا، سیب زمینی، گوجه فرنگی و فرآورده­های دامپروری

مهم­ترین تولیدات صنعتی: مواد شیمیایی و پلاستیکی، ماشین ابزار، فلزات اساسی، فولاد، ورق­های آهن، شمش آلومینیوم، کاغذ، چوب، مواد مصرفی، منسوجات، کشتی­سازی، فرآورده­های نفتی، مواد غذایی و گردشگری

ارزش صادرات: 10میلیارد و 300 میلیون دلار

ترکیب کالاهای صادراتی: وسایل حمل و نقل، منسوجات، مواد شیمیایی، سوخت و فرآورده­های غذایی

ارزش واردات: 18 میلیارد و 930 میلیون دلار

ترکیب کالاهای وارداتی: ماشین­آلات صنعتی، وسایل حمل و نقل، تجهیزات الکتریکی، مواد شیمیایی، سوخت

کشورهای طرف دادوستد: ایتالیا، آلمان، بوسنی و هرزگوین، روسیه، اسلوونی، اتریش، چین، فرانسه

کالاهای صادراتی به ایران: قطعات خودرو، تجهیزات ریلی، ماشین ابزار صنعتی، دارو، مغزی مداد رنگی، مدارهای الکتریکی، فیلم­ عکاسی، دستگاه­های راهسازی، واکسن­های دامپزشکی، تلمبه سوخت، ماشین­های نورد

کالاهای وارداتی از ایران: فرش، گلیم، اشیای مورد استفاده در آشپزخانه، خرمای خشک

مقدار و ارزش صادرات به ایران: 116 میلیون و 803 هزار تن کالا به ارزش 14 میلیون و 747 هزار دلار

مقدار و ارزش واردات از ایران: سه میلیون و 754 هزار تن کالا به ارزش دو میلیون و 474 هزار دلار

 

ملاحظات

مذاکرات کرواسی برای پیوستن به اتحادیه اروپایی از سال قبل و پس از آنکه بازرسان آژانس جنایات جنگی سازمان ملل (ICTY)همکاری زاگرب با این آژانس را تایید کردند، آغاز شده است.

وزرای خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپایی اعتقاد دارند کرواسی در مقایسه با ترکیه شرایط مساعدتری برای پیوستن به این اتحادیه دارد.  از سوی دیگر، کرواسی خواهان پیوستن به پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است.

این کشور کوچک اروپایی قریب به 15 منطقه آزاد تجاری وصنعتی دارد که نشان دهنده تمایل آن برای گسترش روابط تجاری با سایر کشورهاست. بنادر پولا، ریجکا، زادار، سیبنیک و اسپلیت در این کشور توانایی پذیرش کشتی­های عظیم تجاری را دارا هستند.

کرواسی روند بازسازی ویرانه­های جنگ بالکان را به سرعت طی کرده و اینک در صدد توسعه زیرساخت­های اقتصادی خود است. مناطق مرزی این کشور در طول جنگ نسل­کشی در بوسنی و صربستان از آسیب مصون نماند ولی کروات­ها با اتکا به فناوری­های صنعتی خود سریع­تر از پیش­بینی­ها کشور خود را بازسازی کردند و همین مساله منجر به تامین امنیت در این کشور و توسعه صنعت گردشگری شده است. کرواسی تنها در سال گذشته بیش از هفت میلیارد دلار از محل گردشگری عایدی کسب کرد.

رویکرد جدید کرواسی به گسترش همکاری با ایران از اوایل سال گذشته و همزمان با سفر سه روزه سیدمحمد خاتمی رییس جمهوری وقت به این کشور آغاز شد. در این سفر علاوه بر وزیر امور خارجه، وزرای اقتصاد و دارایی و صنایع و معادن رییس جمهوری اسلامی ایران را همراهی کردند. در این سفر سه سند همکاری به امضای طرفین رسید. استپان مسیچ نیز در راس هیاتی بلندپایه، دو سال پیش به تهران سفر کرده بود.

در مجموع تاکنون 23 موافقتنامه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بین ایران و کرواسی به امضا رسیده که زمینه گسترش روابط دوجانبه را فراهم می­کند.

وزارت تعاون از طرف ایران و وزارت اقتصاد، کار و بازرگانی از سوی کرواسی ریاست کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور را به عهده دارند که تاکنون چهار اجلاس برگزار کرده و موفق به امضای تفاهمنامه همکاری در بخش بازرگانی و اقتصادی شده­اند.

بر مبنای تفاهمنامه منعقده بین دو کشور، ایران و کرواسی در زمینه آموزش فنی در بخش تجاری و بازرگانی، مبادله محصولات تولیدی، تسریع روابط بازرگانی، افزایش مبادلات تجاری، فعال­سازی بخش تعاون و برگزاری نمایشگاه­های تخصصی با یکدیگر همکاری می­کنند.

ناگفته نماند از چهار سال پیش تاکنون پروازهای مستقیم تهران- زاگرب برقرار است که در گسترش روابط بازرگانی فی­مابین نقش به سزایی دارد.

کروات­ها تمایل شدیدی به انتقال دانش و تجهیزات فنی در بخش کشتی­سازی به ایران دارند. علاوه بر این، کرواسی در سال­های اخیر پیشرفت­های قابل توجهی در بخش برق و الکترونیک، نظام آموزشی، اکتشافات نفت و صنعت IT داشته است. جالب اینکه تنها در هشت ماهه نخست سال جاری میلادی، بازار خدمات فناوری اطلاعات کرواسی نسبت به مدت مشابه سال پیش 3٣ درصد رشد کرده و به 230 میلیون دلار رسیده است که مرهون افزایش 48 درصدی سرمایه­گذاری دولت مرکزی کرواسی در این رشته است.

با وجود موارد نامبرده و به رغم تلاش­های سفرای دو کشور، میزان مبادلات دو کشور هیچگاه از 18 میلیون دلار در سال فراتر نرفته است در حالی که کارشناسان اقتصادی معتقدند ایران و کرواسی ظرفیت توسعه روابط بازرگانی تا سقف 60 میلیون دلار در سال را دارند.

در حال حاضر ”محمدحسین فدایی فر“ سفیر ایران در زاگرب و ”ماریان کمبول“ سفیر کرواسی در تهران هستند. همچنین ”سیدعلی ریاض“ از طرف ایران و ”شمسوتانکوویچ“ از طرف کرواسی ریاست گروه دوستی پارلمانی دو کشور را به عهده دارند.

نوشته : کامران نرجهKamran   Narjeh

 این مقاله در شماره آبان ماه ١٣٨۵ ماهنامه اتاق بازرگانی ایران درج شده است