کامران نرجه

مجموعه مقالات ؛ یادداشت ها و گزارشهای مطبوعاتی یک خبرنگار

بادکنکی که ترکید !
ساعت ٧:۱٠ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱۱ آذر ۱۳۸۸ 

 بحران مالی شیخ نشین دوبی  که از هفته پیش با درخواست استمهال بدهی های خارجی شرکت " دوبی ورلد"  - بزرگترین شرکت دولتی امارات متحده عربی  - آغاز شده است ، روز به روز ابعاد بیشتری می یابد و دامنه آثار منفی آن گستره بیشتری آز بازارهای منطقه خلیج فارس را در برمی گیرد .

چهارشنبه شب گذشته همزمان با آغاز تعطیلات رسمی بازارهای عربی به مناسبت عید سعید قربان  این شرکت عظیم دولتی در امارات خواستار به تعویق افتادن باز پرداخت حدود 60 میلیارد دلار بدهی خود به سرمایه گذاران شد . میزان بدهی های دوبی و ابوظبی با این افتضاح مالی به حدود 184 میلیارد دلار بالغ می شود و ناتوانی این دو امارت در باز پرداخت بدهی های خود نگرانی شدیدی را  در بورس های بین المللی ایجاد کرده است .

 بلافاصله پس از انتشار خبر درخواست تعویق بازپرداخت بدهی های امارات ،  شاخص سهام در تمامی بورسهای آسیایی و اروپایی سقوط کرد و سرمایه گذاران خارجی در امارات متحده عربی اعلام کردند که به سرعت دارایی های خود را از دوبی و سایر شیخ نشین های امارات خارج خواهند کرد . حتی سرمایه گذاران در دیگر کشورهای عربی منطقه نیز اعلام کردند که بخشی از دارایی های خود را به مناطق دیگر منتقل خواهند کرد تا از عواقب منفی این بحران در امان بمانند .

با شروع فعالیت بورسهای عربی در هفته جدید ظرف سه روز گذشته شاخص بورس ابوظبی حدود 20 درصد ، بورس دوبی حدود 17 درصد ، بورس دوحه ( قطر ) 9 درصد ، بورس کویت 8/2 درصد و بورس ریاض 5/1 درصد سقوط کرده است و کارشناسان پیش بینی می کنند فردا ( پنجشنبه ) و جمعه بر شدت افول معاملات بورسهای عربی افزوده شود .

بروز بحران مالی اخیر در دوبی حباب تصورات اقتصادی این شیخ نشین کوچک را یکی پس از دیگری ترکاند و توخالی بودن وعده های برنامه ریزان این امارت را به سرمایه گذاران خارجی ثابت کرد  تا حدی که دیروز یک سایت اینترنتی در شرق آسیا اعتراف کرد : دوبی تاوان آن را می دهد که سعی داشت خود را چیزی نشان دهد که واقعا نبود .

 این سایت اینترنتی  به نقل از سرمایه گذاران زیان دیده در امارات نوشت : دوبی از ابتدا نیز استعداد تبدیل شدن به دروازه خاورمیانه را نداشت .

هرچند بروز چنین پیامدی برای خوش خیالی های اعراب واهه نشین امارات از سالها قبل قابل پیش بینی بود ولی تبلیغات اغواگرانه اماراتی ها بسیاری از سرمایه های اقتصادی منطقه را به سمت دوبی جذب کرد که امروز تمامی این سرمایه ها در معرض خطر قرار دارند .

اکنون چین ، سنگاپور ، مالزی ، تایلند، اندونزی ، تایوان ، کره و ژاپن اعلام کرده اند که به شدت نگران عواقب منفی بحران مالی دوبی و سرایت امواج آن به بورسهای منطقه هستند و بسرعت راههای مقابله با این بحران جدید مالی در آسیا را طراحی خواهند کرد .

اقتصاد ما نیز اگرچه دارای پایه های استوار و بدون اتکا به بازارهای پوشالی خلیج فارس است ولی از این حیث که دوبی یکی از شرکای بزرگ تجاری ایران در منطقه به شمار می رود ، باید راهبردهای مقابله با سرایت امواج منفی بحران مالی دوبی را به سرعت تدوین و اجرا کند .

 البته بحران مالی اخیر در دوبی بیشتر متوجه بخش مستغلات در حاشیه خلیج فارس است ولی نباید فراموش کنیم که دوبی در سالهای اخیر نقش یک بازار صادرات مجدد را برای محصولات تولیدی ایران و نیز نقش یک مرکز باز توزیع عمده کالاهای وارداتی کشورمان را ایفا کرده است و هرگونه تزلزل در اقتصاد آن ، چنانچه به سرعت از سوی مدیران اقتصادی ما مدیریت نشود ، می تواند در روند تجارت خارجی ایران خلل ساز شود .

شکی نیست که بخش زیادی از سرمایه های خارجی دوبی متعلق به هموطنان ماست و بسیاری از بنگاه های اقتصادی بزرگ و کوچک ایران دارای شعب نمایندگی و یا دفاتر تهیه و توزیع مواد اولیه در دوبی هستند .

اگر زمینه های انتقال سریع دارایی های ایرانیان مقیم دوبی به یکی از مناطق آزاد کشورمان در جنوب کشور فراهم شود ، بطور قطع بحران مالی این شیخ نشین عرب در مرزهای محدود آن محصور باقی می ماند و منافع هموطنانمان به خطر نمی افتد .

اکنون بهترین فرصت برای ایجاد امنیت بیشتر و جاذبه های جدید سرمایه گذاری در مناطق آزاد کیش ، قشم و چابهار است تا دارایی های هراسان از بازار بحرانی دوبی را به سمت میهن اسلامی جذب کنیم .

حراست از سرمایه های ایرانیان در هر نقطه از دنیا وظیفه ملی ماست و پناه دادن به این سرمایه های آواره به تقویت بنیان های اقتصادی ما می انجامد .

 

این یادداشت در تاریخ ١١ آذر ١٣٨٨ در صفحه ۴ روزنامه اطلاعات درج شده است