تجارت پارسی در اردو بازار ( گزارش سفر به پاکستان ) قسمت نهم

3ـ حاکمیت سیاسی و مدیریت اقتصادی در پاکستان‏

نظام سیاسی جمهوری اسلامی پاکستان به صورت پارلمانی فدرال اداره می‌شود. به این معنا که دولت مرکزی سیاست‌های خارجی و روابط بین‌الملل را تدوین می‌کند ولی سیاست‌های منطقه‌ای توسط دولت‌های فدرال پی ریزی و اجرا می‌شود.

طبق قانون اساسی پاکستان که در سالهای پس از استقلال این کشور چند مرحله تعلیق و اجرا شده و بالاخره در سال 1991 به تصویب رسیده، پاکستان یک جمهوری فدرال است و اسلام به عنوان دین رسمی کشور محسوب می‌شود. در این کشور قوه مقننه‌ متشکل از دو مجلس «سنا» با 100 عضو و «مجمع ملی پاکستان» با 342 عضو است. ‏

نمایندگان مجلس ملى از طریق انتخابات مستقیم و براساس آراى تمامى کسانى ‌که به سن قانونى رسیده باشند، انتخاب مى‌شوند.

دوره نمایندگى مجلس ملى پنج سال است و این مجلس بایستى دست کم دوبار در سال که هر بار آن از 130 روزکارى کمتر نباشد، تشکیل جلسه دهد. لوایح مالى و قوانینى که به دفاع ملی، امور خارجه کشوری و برخى مسائل و امور معین دیگر مربوط باشد منحصراً در مجلس ملى قابل طرح و بررسى و تصویب است. ‏

برای عضویت در مجلس سنا هم هریک از مجالس ایالتى چهارگانه 22 نفر و مناطق قبیله‌اى 8 نفر انتخاب مى‌کنند و 4 نفر دیگر از مناطق پایتخت فدرال به ‌وسیله اعضاءِ مجالس ایالتى برگزیده مى‌شوند. ‏

رئیس قوه مجریه هم به عنوان رئیس دولت و همچنین فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب می‌شود که انتخاب او توسط کالج الکترال پاکستان صورت می‌گیرد. از سوی دیگر نخست وزیر معمولاً رهبر بزرگترین حزب در مجمع ملی است. هر ایالت، سیستم حکومتی مشابهی دارد و دارای یک مجمع استانی است. در مجامع ایالتی هم رهبر بزرگترین حزب یا ائتلاف به عنوان وزیر انتخاب می‌شود. رؤسای ایالت نیز که به آنها «سر وزیر» گفته می‌شود توسط مجامع ایالتی و به پیشنهاد وزراء انتخاب می‌شوند.آنچه که در مورد حاکمیت سیاسی و مدیریت اقتصادی پاکستان اهمیت دارد، نقش ارتش در مناسبات داخلی و بین‌المللی است. در این کشور بارها نظامیان عهده دار ریاست جمهوری شده‌اند و روسای جمهوری غیر نظامی هم بدون نظر ارتش هیچ قدرتی ندارند. از سوی دیگر نفوذ شدید آمریکا در تصمیم گیری‌های داخلی و بین المللی پاکستان، این کشور را به یک پایگاه سیاسی آمریکا در منطقه تبدیل کرده است.

پاکستان را حتی در حالت عادی و زندگی روزمره مردم آن، باید به شکل یک پادگان بزرگ نظامی تصور کرد که در آن تمامی امور حاکمیتی تحت کنترل نظامیان است.

فراوانی دسته بندی‌های سیاسی و جناح گرایی شدید در درون احزاب پاکستان، باعث شده اغلب مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این کشور دستخوش درگیری‌های حزبی باشد.

نکته مهم دیگر در حاکمیت سیاسی و اقتصادی پاکستان، مناقشه دیرینه این کشور با هند بر سر منطقه کشمیر است. این مسابقه تسلیحاتی پرهزینه حداقل در 25 سال گذشته آسیب‌های فراوانی به اقتصاد پاکستان وارد کرده و مانع از توسعه یافتگی آن شده است.‏

‏ شاید بتوان اینگونه تعبیر کرد که بسیاری از مردم کوچه و بازار پاکستان اگرچه با فقر شدید و محدودیت‌های فراوان اقتصادی زندگی می‌کنند، ولی به این دلخوشند که دشمن مشترکی به نام «هند» دارند. همین تعصب در کینه ورزی که مرهون تبلیغات احزاب سیاسی است، آنها را از تلاش برای بهبود وضع معیشتی خود و برنامه ریزی برای توسعه اقتصادی باز داشته و سرگرم امور غیر ضروری کرده است. ‏

در عکس زیر گارد مرزی هند و پاکستان در دو سوی خطوط مرزی دو کشور دیده می‌شوند.‏

نوشته : کامران نرجه

 این پاورقی در ضفحه 17 روزنامه اطلاعات دوشنبه مهر 1391 درج شده است

/ 0 نظر / 7 بازدید