در آستانه نشست اوپک

‏یکصد و شصت و یکمین نشست وزرای کشورهای صادرکننده نفت ( اوپک) هفته آینده در وین پایتخت اتریش برگزار می‌شود و قرار است در این جلسه دبیرکل جدید این سازمان از سوی اعضا انتخاب شود.‏

کشورهای عضو اوپک که حدود 38 درصد از نفت مورد نیاز جهان را تامین می‌کنند شامل الجزایر، ایران، عراق، کویت، لیبی، نیجریه، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، اکوادور، آنگولا و ونزوئلا هستند. از طرف دیگر دبیر کلی اوپک بالاترین مقام اجرایی این سازمان است که هم اکنون در اختیار «عبدالله سالم البدری» لیبیایی قرار دارد و دوره دبیرکلی وی تا هفت ماه دیگر به پایان خواهد رسید. بنابر این اعضای اوپک در این نشست باید جایگزین البدری را انتخاب کنند. ‏

جمهوری اسلامی ایران که ظرف 52 سال عمر اوپک فقط یک بار شانس دبیرکلی این سازمان را یافته و از آن زمان تاکنون 48 سال می‌گذرد، امسال با معرفی «غلامحسین نوذری» - وزیر اسبق نفت - علاقمندی مجدد خود را برای کسب صندلی دبیرکلی اوپک اعلام کرده است. عربستان سعودی نیز«مجید المنیف» نماینده دائم خود در این سازمان وعراق هم «غضبان» مشاور ارشد نخست وزیر این کشور را برای جایگزینی البدری معرفی کرده‌اند. همچنین اکوادور به عنوان کوچکترین تولید کننده اوپک «ویلسون پاستور» - وزیر نفت این کشور - را کاندیدای پست دبیرکلی اوپک کرده است. بنابر این نشست هفته آینده اوپک برآیند رایزنی این 4 کشور برای کسب حمایت سایر اعضا از نامزدهای فوق است.در این بین گروهی معتقدند نشست اخیر فرصت مغتنمی برای انتخاب نامزد ایران در سمت دبیر کلی اوپک است و مقامات کشورمان باید تلاش مضاعفی را برای کسب حمایت دیگر اعضا از غلامحسین نوذری به کار بندند. اما در مقابل گروه دیگری اعتقاد دارند سرمایه گذاری بیش از حد برای کسب دبیر کلی این سازمان ممکن است ایران را از تلاش برای موفقیت در سایر برنامه‌های نشست اخیر اوپک باز دارد. به اعتقاد این گروه با وجود اختلاف نظر ایران با برخی از اعضای اوپک در مورد رعایت سهمیه‌های تولید و همچنین درآستانه آغاز تحریم نفتی ایران از سوی آمریکا و کشورهای اروپایی که نقش غیر قابل انکاری درصادرات نفت کشورمان دارد، بعید است که بتوانیم حمایت کشورهای عربی و دیگر هم‌پیمانان غرب در اوپک را برای دبیر کلی نامزد خود کسب کنیم. عراق و اکوادورهم که از نظر سیاسی قرابت‌های بیشتری نسبت به سایر اعضا با ما دارند، هریک در پی کسب رای برای کاندیدای خود هستند. بنابر این اگر واقع بین باشیم «نوذری» نسبت به دیگر نامزدهای این دوره شانس کمتری برای دبیر کلی اوپک دارد و سرمایه گذاری بیش از حد روی او ممکن است ایران را از سایر برنامه‌های مهم نشست آتی اوپک غافل کند. البته این به معنای توقف رایزنی‌های حمایت طلبانه از کاندیدای کشورمان در اوپک نیست ولی اوضاع فعلی گزینه‌های مهمتری را در این سازمان برای آینده صادرات نفت کشورمان قرار داده که پرداختن به آنها واجب‌تر است.‏در شرایط فعلی با توجه به کاهش پی در پی قیمت جهانی نفت و تخطی محرز برخی از اعضای اوپک از سهمیه‌های تولید به منظور جبران صادرات ایران در شرایط تحریم، مهمتر از کسب کرسی دبیرکلی اوپک که دستیابی به آن برای ایران بسیار دشوار است، رایزنی با دیگر اعضا برای کاهش سهمیه تولید و بازگشت قیمت نفت به بشکه‌ای بالاتر از 100 دلار است. بهای نفت با ادامه بحران اقتصادی منطقه یورو و افزایش نرخ بیکاری در آمریکا ظرف سه هفته اخیر بیش از 17 دلار در هر بشکه سقوط کرده و روند نزولی آن همچنان ادامه دارد.‏‏ در این شرایط حتی اگر دبیرکلی اوپک به ایران واگذار شود، کاهش قیمت جهانی نفت، تحریم‌های پیش رو، کارشکنی برخی از اعضای اوپک درسقف مصوب تولید و افت ارزش «ین»، «روپیه»،«یورو» و «روبل» در برابردلارآمریکا که ناچار به استفاده از آنها در معاملات نفتی خود هستیم، مانع از بهره‌مندی ایران ازمنافع دبیرکلی اوپک خواهد شد. ‏بنابراین در فرصت باقیمانده تا نشست وزرای اوپک بجاست توجه سایر اعضا را به کاهش مداوم قیمت نفت و رفتار غیر قانونی برخی از تولید کنندگان و همچنین عواقب ناگوار این شرایط برای اوپک و اقتصاد کشورهای عضو جلب کنیم.بدیهی است افت بیش از این در قیمت نفت، سرمایه گذاری در صنایع وابسته را غیر اقتصادی خواهد ساخت و بحران اقتصادی را که امروز غربی‌ها با آن دست به گریبانند به کشورهای تولید کننده سرایت می‌دهد.‏در همین حال قیمت نفت بهترین ابزار ایران برای بی اثر ساختن تحریم‌های غربی و فشار به کشورهای تحریم کننده برای لغو آنهاست که تداوم شرایط فعلی از تاثیر گذاری این ابزار در مناسبات سیاسی خواهد کاست.اجلاس هفته آینده اوپک در صورت واقع بینی ما به برنامه‌های صادرات نفت و شرایط بازار جهانی می‌تواند منافع اولی‌تری از کسب صندلی دبیرکلی اوپک به همراه داشته باشد که لازم است تلاش خود را معطوف به آنها بکنیم.

نوشته : کامران نرجه

این یادداشت اقتصادی در صفحه 4 روزنامه اطلاعات چهارشنبه 17 خرداد 1391 درج شده است

/ 0 نظر / 9 بازدید