با یک دست نمیشه 3 تا هندوانه بلند کرد !

بعضی‌ها اعتقاد دارند هنر مدیریت به آن است که بتوان چند تا کار را دریک زمان با هم انجام داد. این نوع تفکر مدیریتی شاید در موارد مرتبط با هم وهمسان منجر به حذف فرآیندهای موازی و تسریع در اجرای امور شود ولی قطعا در موارد غیرمرتبط، سبب تداخل برنامه‌ها، افول قدرت تصمیم گیری و اجرا و نهایتا تقلیل بازده نهایی می‌شود که از آن به عنوان مدیریت «غیرسیستمی» یا «فله‌ای» نامبرده می‌شود.

از سوی دیگر تفکر تجمیع و ادغام مدیریت‌ها با هدف سرعت‌دهی به اجرای امور زمانی کارایی دارد که حجم کارها و اندازه مسئولیت‌ها با توان مدیرمربوطه هماهنگی و تطبیق داشته باشد، وگرنه همانند ضرب المثل بلند کردن دوتا هندوانه با یک دست خواهد شد و ممکن است هیچکدام از هندوانه‌ها سالم به مقصد نرسند. نمونه این نوع تفکررا می‌توان در ادغام غیرمنطقی وزارت «راه و ترابری» با وزارت « مسکن و شهرسازی » مشاهده کرد که توفیقی در بهبود مدیریت بخش راه و مسکن نداشته است. هرچند نوع وظایف و مسئولیت‌ها در بخش راه و ترابری با نوع اموراجرایی در حوزه مسکن و شهرسازی تشابه زیادی دارد و هر دو از جنس « ساخت و سازهای عمرانی » هستند، ولی ادغام این دو وزارتخانه بزرگ بدون کوچک سازی وظایف آنها برای یک مدیر واحد، همانند برداشتن دو هندوانه سنگین با یک دست است که به احتمال زیاد سالم به مقصد نمی رسند. در چنین شرایطی، با وجود آنکه هنوز یک سال از نادیده گرفتن تمامی هشدارهای کارشناسی نسبت به عواقب منفی ادغام دو وزارتخانه بزرگ و پر مسئولیت « راه » و « مسکن » نمی گذرد، دولت محترم دوباره ایده ادغام وزارت جدید التاسیس « راه و شهرسازی » را با وزارت « ارتباطات و فناوری اطلاعات » طرح کرده است.

این نکته نشان می‌دهد، در بدنه مدیریت اجرایی کشور برخی هنوز اصرار به برداشتن هندوانه سوم با یک دست دارند.

سئوال اینجا است که آیا واقعا ادغام وزارت راه و ترابری با وزارت مسکن و شهرسازی منجر به کوچک سازی بدنه دولت، افزایش بهره وری، بهبود وضعیت راهها و رفع معضل مسکن در کشور شده است؟

آیا این ادغام در حوزه راه و ترابری زمینه توسعه شریانهای ارتباطی، افزایش ناوگان و کاهش تلفات سوانح جاده ای را در ایران فراهم ساخته است؟ اگرچنین است پس افت کیفیت راههای موجود و کندی سرعت ساخت راههای جدید به همراه افزایش سن ناوگان و کاهش کارایی آن در جابجایی بار و مسافر ظرف یک سال اخیر نسبت به سال قبل آز آن ناشی از چیست؟آیا این ادغام در حوزه مسکن و شهرسازی موجب بهبود بازار و افت قیمت خرید و اجاره مسکن به ویژه در شهرهای بزرگ و همچنین اجرای قوانین فنی و مهندسی در امور ساخت و ساز شده است؟

در بخش امور اداری نیز برنامه ادغام، علاوه برآنکه منجر به کاهش تعداد نیروی انسانی و بهبود گردش کار دو وزارتخانه نشده بلکه زمینه تشدید اختلافات میان پرسنل، اختلال در شرح وظایف مدیریت‌ها و در نتیجه کاهش کارایی مجموعه را فراهم آورده است.

طراحان ایده ادغام با این کارنامه ناموفق ، چگونه به ادغامی جدید آن هم با مجموعه دستگاهی که هیچ سنخیتی با امور ساخت و ساز راه و مسکن ندارد، می‌اندیشند؟

مدیریت ارتباطات و فناوری اطلاعات از جنس وضع قوانین و نظارت بر اجرای امور ارتباطی و مخابراتی است که قبلا درعهده وزارت « پست و تلگراف و تلفن » و در سالهای اخیر بر عهده وزارت « ارتباطات و فناوری اطلاعات» بوده است. وظایف تعریف شده برای این دستگاه دولتی تمایزی فاحش با وظایف تعریف شده وزارتخانه‌های « راه و ترابری » و « مسکن و شهرسازی » دارد. چگونه می‌توان پیوندهای اطلاعاتی و مخابراتی یک جامعه در شبکه‌های الکترونیکی و ماهواره ای را با امور ساخت و ساز جاده و مسکن مرتبط دانست؟ کدام فرکانس رادیویی و سیگنال ماهواره ای که مورد استفاده در ارتباطات و فناوری اطلاعات است با سیمان و آجر مورد استفاده در راه و شهرسازی هم جنس است؟ آیا مهندسی عمران و شهرسازی درک مناسبی از مهندسی مخابرات و الکترونیک دارد؟ این دو رشته شاید فقط در واژه «مهندسی» با هم اشتراک دارند و ادغام آنها با یکدیگر مشابه ادغام صنعت «گردشگری» با صنعت « نفت » است که هردو صنعت هستند.

طراحان ایده ادغام باید بپذیرند که کوچک کردن بدنه دولت فقط به معنای تجمیع چند دستگاه با یکدیگر و انتخاب عنوانی واحد برای آنها نیست. حجم زیاد کار در بخش مسکن و راه اجازه اضافه شدن یک بخش دیگررا ( ولو با عنوان امور زیربنایی ) نمی دهد، چرا که ادغام دو وزارتخانه مسکن و راه هم باعث مغفول ماندن برخی از حوزه‌های زیربنایی شده است.با ادغام دو وزارتخانه « راه و ترابری » و « مسکن و شهرسازی » تاکنون هیچگونه کوچک سازی دردولت صورت نگرفته و ادغام مجدد دستگاه عریض و طویل « راه و شهرسازی » با وزارت ارتباطات معلوم نیست چه نتایجی در پی داشته باشد.

نوشته : کامران نرجه

این یادداشت اقتصادی در صفحه ۴ روزنامه اطلاعات یکشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۱ درج شده است

/ 0 نظر / 7 بازدید